Nieuw: ETF-recensies van Tak

Als je Tak heet wil je graag door de bomen het bos zien – en neem je geen blad voor de mond. Dat was de reden in 2003 te starten met mijn rubriek 10 van Tak. Daarin analyseer ik alle gestructureerde producten die op de Nederlandse markt worden uitgegeven. De onderlinge verschillen tussen deze producten, zowel op gebied van kwaliteit als wat betreft de informatievoorziening, is groot. Doel van mijn rubriek was en is ordening en overzicht aan te brengen in het ruime en diverse aanbod van beleggingsconstructies.

Inmiddels wint een nieuwe categorie producten sterk aan populariteit: het Exchange Traded Fund (ETF). Aanvankelijk betrof de ETF een eenvoudig beleggingsproduct waarbij de belegger op een simpele manier de prestaties van de onderliggende index kon volgen. Het idee erachter was duidelijk. Veel beleggingsfondsen blijven achter bij de benchmark. Waarom dan hoge kosten betalen als tegen veel lagere kosten in de benchmark zelf belegd kan worden. Een outperformance is dan uitgesloten, maar een (grote) underperformance behoort dan ook tot het verleden.

Inmiddels is het aanbod van ETF’s enorm gegroeid. Zowel de variatie in structuur van het product zelf, als dat van de onderliggende indices is sterk toegenomen. Zo langzamerhand zien we als beleggers door de bomen… Daar moet verandering in komen, zo besloot IEX enige tijd geleden. Dat heeft ten eerste geresulteerd in de ontwikkeling van de IEXProfs Productselector. Dat is een database waarin alle in Nederland genoteerde financiële producten, gestructureerd en ETF’s, zijn opgenomen.

Tegenpartijrisico en securites lending
Uitgangspunt van de selector is deze database op een simpele manier toegankelijk te maken voor de (professionele) belegger. Niet alleen de volledigheid, maar ook de relevantie van de geboden informatie staat daarbij centraal. Met de IEX Productselector is daarmee een grote stap gezet. Wilt u beleggen in een AEX gerelateerd product? U zoekt simpelweg AEX in de selector en direct verschijnen er 74 gestructureerde producten en 6 ETF’s op het scherm.

Van al die 74 gestructureerde producten vindt u mijn recensies met een analyse en oordeel over de betreffende constructie. Voor ETF’s is die analyse er niet. Tot vandaag dan. Want per heden ben ik gestart ook de ETF’s aan een (streng) oordeel te onderwerpen. Mijn doelstelling is in eenvoudige taal de belangrijkste aspecten van de ETF door te nemen. Ingewikkelde financiële termen worden zoveel mogelijk vermeden of in ieder geval uitgelegd.

In de recensies ga ik in op tegenpartijrisico en securities lending (uitlenen van effecten die het Fonds in bezit heeft). Belangrijk is ook de informatievoorziening van de uitgevende instelling, en natuurlijk niet te vergeten: de (werkelijke) kosten. De kosten zijn het kernpunt van de analyse. Feitelijk is de bestaansreden van de ETF het lage kostenniveau, zeker ten opzichte van beleggingsfondsen. Uitgevende instellingen van ETF’s geven hun TER (total expense ratio = totale uitgaven) of beheerkosten op, maar de werkelijke kosten afwijken af van deze officiële cijfers.

Ik heb getracht in mijn analyse daar een vinger achter te krijgen door de werkelijke prestatie van de ETF te vergelijken met de performance van de onderliggende index. Dat levert voor de eerste zes analyses die ik heb gemaakt, allemaal met de AEX als onderliggende index, een interessant plaatje op. De werkelijke kosten blijken behoorlijk hoger dan de cijfers die de factsheets vermelden. Leest u mijn recensies en oordeel zelf! Ook blijkt er een groot verschil in de geboden informatie.

De zes ETF-recensies met de AEX als onderliggende waarde:

• iShares AEX
• ETFX AEX
• Think AEX
• Spider AEX
• Lyxor Short AEX
• Lyxor Leveraged AEX

Bij sommige ETF’s wordt uitgebreid en nagenoeg volledige informatie gepresenteerd, andere uitgevende instellingen laten het in dat opzicht afweten. In mijn ETF-analyses maak ik gebruik van de informatie die de ETF-beheerders zelf aanbieden. Uiteraard controleer ik die informatie zoveel mogelijk. Als de informatie niet beschikbaar is, maak ik zelf een inschatting. Dat gebeurt bijvoorbeeld met het berekenen van het werkelijke kostenniveau.

Die berekening is het meest nauwkeurig als gebruik wordt gemaakt van de ontwikkeling van de intrinsieke waarde (Net Asset Value) van de ETF, inclusief dividendopbrengsten. Weinig ETF-beheerders geven deze (historische) informatie op hun websites. Dan zit er voor mij niets anders op dan beurskoersen te gebruiken met een ruwe verwerking van het uitgekeerde dividend. Als die informatie tot onnauwkeurige resultaten zou leiden, nodig ik de beheerders van harte uit deze voor de belegger noodzakelijke informatie zo snel mogelijk op hun websites te plaatsen.

Ik kies voor deze methode om alleen gebruik te maken van voor iedereen toegankelijke gegevens omdat van de belegger niet verwacht worden dat deze dure informatiesystemen als Bloomberg of Reuters ter beschikking heeft om zelf een nauwkeurige ETF-analyse te maken. Alle relevante ETF-informatie behoort op de website van de uitgevende instelling te staan. Overigens denk ik dat met de beurskoersbenadering een prima schatting van de werkelijke kosten kunnen worden gemaakt.

Ik hoop dat de ETF-analyses een toegevoegde waarde zullen hebben bij het maken van de juiste beleggingskeuzes. Uiteraard sta ik zeer positief tegenover opbouwende kritiek en zal waar nodig verdere aanpassingen aanbrengen om de analyses op een hoog niveau te krijgen en te houden.

De zes ETF-recensies met de AEX als onderliggende waarde:

• iShares AEX
• ETFX AEX
• Think AEX
• Spider AEX
• Lyxor Short AEX
• Lyxor Leveraged AEX