Triodos IM bouwt investeringen in zon- en windenergie af ten gunste van batterijopslag

Volgens Sonja de Ruiter, fondmanager bij de vermogensbeheerder, is duurzame energieopwekking in veel Europese landen inmiddels gemeengoed. Reden waarom volgens haar de aandacht moet verschuiven naar wat erna komt: opslag, netcapaciteit en flexibiliteit. “Netcongestie dreigt de verdere uitrol van hernieuwbare energie af te remmen, terwijl de vraag naar elektriciteit alleen maar toeneemt. Met investeringen in batterijopslag en duurzame warmte maken we projecten mogelijk die anders niet van de grond zouden komen en zorgen we ervoor dat vraag en aanbod beter op elkaar aansluiten."

Het Triodos Energy Transition Europe Fund was zo’n vier jaar geleden een van de eerste financiers van grootschalige batterijopslag en investeerde sindsdien in meerdere Nederlandse, Ierse, Duitse en Italiaanse vervolgprojecten. “We waren er inderdaad vroeg bij. Inmiddels zijn meer partijen in dat gat gestapt. Door als eerste aan te tonen dat het werkt, groeit de markt vanzelf”, stelt De Ruiter.

Batterij-opslag is de oplossing

De koerswijziging betekent dat nieuwe investeringen in wind en zon door Triodos IM worden teruggeschroefd in landen waar ze geen deel meer uitmaken van de voorhoede van de energietransitie. Volgens De Ruiter is voor die segmenten inmiddels voldoende kapitaal in de markt beschikbaar. De Ruiter: “We willen minder opwek van wind- en zonne-energie in de portefeuille ten gunste van batterijopslag, elektrificatie van warmte/koude en mobiliteit, duurzame warmte, waterstof, energy hubs en andere innovatieve diensten en producten."

De nadruk ligt momenteel bij energieopslag en flexibiliteit zowel in grootschalige batterijprojecten als in toepassingen bij bedrijven en nieuwbouw. Het feit dat duurzame energieopwekking inmiddels gemeengoed is, is volgens fondsbeheerder Kay van der Kooi een teken van succes. ”Echter, de energietransitie dreigt slachtoffer te worden van haar eigen succes. Vraag een aanbod moeten steeds meer met elkaar in balans worden gebracht en vooral aan de vraagzijde ligt een enorme opgave. Grootschalige batterijopslag kan bij dat eerste echt bij helpen.”

De investeringsopgave is fors. Netbeheerder TenneT becijfert dat in 2030 ongeveer 9 gigawatt aan batterijcapaciteit nodig is in Nederland. Op dit moment is slechts zo’n 0,35 gigawatt operationeel, het gaat echt om miljarden euro’s aan investeringen. “Het TenneT-cijfer is niet uit de lucht gegrepen”, stelt Van der Kooi. “Als we willen dat de energietransitie slaagt en dat we de doelen halen die we onszelf als land hebben opgelegd, moet er veel meer opgesteld vermogen aan batterijen komen. Anders lukt dat niet. Dan kunnen we ook geen windparken op zee meer bouwen, geen groene waterstof produceren en niet met z’n allen elektrisch rijden of onze huizen verwarmen.”

Kobalt in batterijen is een no-go

Triodos IM kiest bewust voor directe projectfinanciering en niet voor beleggingen in de producenten van batterijen. “Bij het beleggen in aandelen van batterijproducenten draait het vooral om het financieren van research en development. Wij investeren uitsluitend in bewezen technologie en niet in pilotprojecten”, stelt De Ruiter. “Het gaat om projecten waarbij de grote kapitaalvraag pas ontstaat als de vergunningen rond zijn. Daardoor is het risico lager en zijn de kasstromen over het algemeen stabieler.”

Ook de impact van de technologie is van essentieel belang in de beleggingsbeslissingen. “Kobalt in batterijen is voor ons een absolute no-go”, stelt De Ruiter. Van der Kooi vult aan: “Steeds minder batterijen bevatten mineralen uit conflictgebieden of uit regio’s waar mensenrechten met voeten worden getreden. Gelukkig groeit de markt voor batterijen die bijvoorbeeld zijn gemaakt van gerecyclede autoaccu’s en zijn er in toenemende mate alternatieve batterijtechnologieën beschikbaar.”

Twee kansrijke batterijmarkten

Volgens Van der Kooi zijn er inmiddels twee modus operandi; voor- en achter de meter. “Batterijen vóór de meter dragen bij aan stabiele en flexibele netwerken en kunnen zo zonder investeringen in extra kabels de bijdragen aan de uitbreiding van de capaciteit van bestaande netten. Ook het toepassen van batterijen ‘achter de meter’, naast bestaande zonne- en windparken of bijvoorbeeld op bedrijventerreinen en bij nieuwbouwprojecten, zorgt ervoor dat bedrijven niet hoeven te wachten met hun overstap van fossiel naar elektrisch en dat woningen toch gebouwd en bewoond kunnen worden.”

Daarnaast groeit de arbitragemarkt. “Het inkopen van elektriciteit op momenten dat die goedkoop is en die later weer verkopen wanneer de prijzen hoger liggen. Zo voorkom je dat wind- of zonne-energie verloren gaat. Het is immers zonde als je duurzame energieopwekking – de goedkoopste en minst schadelijke vorm van energie - moet stilleggen. Dat maakt het aanleggen van nieuwe wind- en zonneparken ook minder rendabel”, besluit Van der Kooi.