De kunst van het herbalanceren

Het frequent herbalanceren van de portefeuille - waarbij de winnaars en zwaargewichten van de laatste jaren worden verkocht en de underperformers worden gekocht - is vanuit het oogpunt van risicomijding meestal een goed idee. Dat geldt zeker als het gaat om volatiele groeifondsen versus effecten met redelijk voorspelbare inkomsten zoals obligaties, vastgoed of kwaliteitsbedrijven met een stevig dividend.

Maar een lager risico betekent niet automatisch een hoger rendement. Als de timing bij het herbalanceren verkeerd is, dan kan het rendement soms zelfs veel lager uitkomen dan wanneer een belegger toelaat dat de portefeuille langer geconcentreerd blijft.

Hypothese

Het is een dilemma dat Morningstar-onderzoeker John Rekenthaler behandelt in zijn laatste column. Hij heeft daarvoor vijf hypothetische portefeuilles samengesteld:

1. Amerikaanse aandelen en dollars
2. Amerikaanse aandelen en Amerikaanse obligaties
3. Amerikaanse groeiaandelen en valueaandelen
4. Amerikaanse aandelen en aandelen van buiten de VS
5. Amerikaanse aandelen en goud

Verder geeft hij mee dat groeiaandelen op de lange termijn vaak meer winst opleveren dan valueaandelen. Een bedrijf dat elk jaar 5% groeit, verdient ook een hogere waardering dan een bedrijf dat maar 3% groeit.

De vraag is alleen hoeveel hoger. Wanneer is het beter om een paar van de snelle maar ook volatiele groeiaandelen in te ruilen voor een paar van de langzame maar stabiele groeiers?

Case 1: Alles groeit even hard

In een eerste case gaat Rekenthaler uit van het onrealistische idee dat alle assets op de lange termijn hetzelfde rendement opleveren van 6% jaarlijks. Hij legt dat over de werkelijke resultaten gedurende de periode 2015-juli 2024 en kijkt dan wat herbalancering zou hebben opgeleverd. 

Het best had herbalancering dan gewerkt bij de portefeuille met groei- en valueaandelen. De portefeuille Amerikaanse aandelen en dollars deed het ook aardig en als derde kwam de portefeuille met aandelen en goud uit de bus.

Bij de andere twee portefeuilles (aandelen-obligaties en Amerikaanse aandelen-internationale aandelen) leverde herbalancering duidelijk minder op.

Case 2: de echte wereld

De werkelijkheid is uiteraard anders. Aandelen leveren op de lange termijn nou eenmaal meer op dan obligaties. Rekenthaler heeft nog een keer de analyse uitgevoerd met jaarlijkse herbalancering telkens op de eerste handelsdag in januari.

In dit geval was alleen een herbalancering met groei- en valueaandelen voordelig. Bij alle andere portefeuilles was herbalancering slecht voor het rendement. Het ergst was het bij de portefeuille met aandelen en obligaties.

Ook best goed werkte het bij de portefeuille met aandelen en goud. Dat komt doordat goud de laatste jaren weliswaar minder heeft gerendeerd dan aandelen, maar het kende ook een andere rendementscyclus. Daardoor werkte het herbalanceren toch redelijk goed. Goud deed het namelijk goed in de jaren dat aandelen het slecht deden.

Contrair

In zijn conclusie zegt Rekenthaler geen uitgesproken mening te hebben over hoe ver je moet gaan met herbalanceren. Het is ook heel makkelijk om terug te kijken in de tijd, maar dat zegt lang niet alles over de toekomst. Het kan bijvoorbeeld best zijn dat waardeaandelen nu aan een langere periode van outperformance beginnen.

Zijn belangrijkste conclusie is dat herbalancering het beste werkt bij effecten die elkaars tegenpool zijn. Stel er komt een herstel van de negatieve correlatie tussen obligaties en aandelen. Dan heeft herbalancering tussen die twee beleggingen een duidelijke functie. De case voor diversificatie tussen Amerikaanse aandelen en aandelen van buiten de VS is voor hem het minst helder.