Invloed indexfondsen is beperkt

Wat is het effect van de enorme vlucht van ETF’s en indexfondsen in de laatste 20 jaar? Is het een belangrijke reden dat een handvol megacaps alle andere aandelen in de schaduw hebben gesteld?

Dit is de vraag die vermogensbeheerder GMO behandelt in zijn laatste kwartaalbrief. De conclusie is dat passieve fondsen de prijsvorming op de beurs wel hebben beïnvloed, maar dat dit niet moet worden overdreven. Bovendien biedt het kansen voor actieve managers. 

Pensioenvermogen

GMO kijkt allereerst naar de reden voor de opkomst van passieve fondsen. Volgens Ben Inker en John Pease heeft dat veel te maken met de vaste bedragen die mensen opzijleggen voor hun pensioen.

In de VS gaat het daarbij om de zogenoemde 401(k) plannen, waarbij een deel van het salaris bijna automatisch in grote indexfondsen wordt gestort, zoals die van Vanguard. Die trend zwakt in de VS echter af, schrijft GMO.

Kans voor actieve managers om zich te bewijzen

De belangrijkste vraag is of het achterblijven van smallcaps en value-aandelen te wijten is aan indexfondsen, of dat er andere krachten aan het werk zijn geweest. 

Enerzijds valt het volgens GMO niet te ontkennen dat het pensioensparen in het voordeel is geweest van largecap- en groeifondsen. De voorkeur voor de grote beursfondsen had verder te maken met factoren zoals de lage rente en een grote risicobereidheid onder beleggers.

Maar dat wil nog zeggen dat de markten permanent in onbalans blijven. Volgens GMO is het actieve deel van de markt groot genoeg om eventuele marktefficiënties op te lossen. Het is een kwestie van tijd voordat actieve managers (zoals GMO) hun kans grijpen en de smallcaps en valueaandelen naar een hoger niveau tillen.