Altijd op zoek naar briljante geesten

Martin Stolker, executive director bij ABN Amro Advisors en de kersverse Dutch Investment Influental 2016, over de zoektocht naar de zeldzame witte raven onder fondsmanagers: “Geduld is heel erg belangrijk.”

Hoe invloedrijk bent u voor beleggend Nederland?

"Mijn invloed duiden is lastig. Ik kan mensen sturen, uitdagen en de juiste vragen stellen. Dat is ook de essentie van managersselectie. Ik loop al 21 jaar mee, ik ben een stabiele factor in een sector waar mensen komen en gaan. Ik denk dat mijn invloed meer gaat over de rol die ik heb gespeeld bij innovaties. Ik heb in 1995 bij MeesPierson mede aan de wieg gestaan van onafhankelijk fondsenresearch. En toen MeesPierson zich in 2010 bij ABN Amro aansloot, heb ik hard geduwd aan het mandatenplatform."

Wat is moelijker: een beleggingsfonds beheren of selecteren?

"Johan Cruijff zei: voetbal is simpel. Wat moeilijk is, is simpel voetballen. Zowel het goed beheren als selecteren van fondsen is moeilijk. Hoe lang houd je vast aan een beheerder die je goed vindt en die een, twee, misschien wel drie jaar bij de markt of vergelijkbare beheerders achterblijft? Je moet niet te snel afscheid willen nemen. Veel beleggers, ook institutionele, hebben de neiging dat op het verkeerde moment te doen."

• Lees ook: Martin Stolker opent beurs als Dutch Investment Influental 2016

Hoeveel procent van de beheerders in het brede fondsenuniversum dat jullie volgen voldoet aan jullie eisen?

"Tien tot twintig procent doet het, na aftrek van kosten, consistent beter dan de markt. Meer niet. Als onze criteria worden losgelaten op die groep dan blijft een veel lager percentage over, een procent of vijf. Dat zijn de echt briljante geesten. Veel slimme mensen houden zich bezig met beleggen, en het worden er met de dag meer. Wie het beter wil doen dan de markt moet iets unieks meebrengen, want laten we wel zijn: iedereen is in staat om een aandelenfonds te beheren. Als ik het idee heb dat ik met een briljante geest heb te maken dan is het vaak vanwege uniciteit.”

Het gaat dus niet om de koude cijfers maar om warm mensenbloed?

"Je moet heel veel beheerders spreken om het kaf van het koren te kunnen scheiden, en een beetje een psycholoog zijn. Het gaat vaak om vakidioten, op het obsessieve af. Doet iemand gewoon zijn werk of wordt hij gedreven door wat hij doet? Wanneer raakt iemand zijn hartstocht kwijt? Dat houden wij scherp in de gaten. Hoe goed een belegger ook is, er zijn altijd periodes dat het minder gaat. De crux is: wanneer neem je afscheid? Dat is de kunst van fondsenselectie."

Hoe bepaal je dat moment?

"Als een fonds bijvoorbeeld snel in omvang toeneemt, is dat een alarmsignaal. Een jonge briljante geest met een potje geld en voldoende vrijheid om in de marge van een grote organisatie een mooi trackrecord op te bouwen, kan uitgroeien tot de starmanager en verantwoordelijk zijn voor de helft van de assets. Als hele families van hem afhankelijk zijn; maakt hij nog steeds overtuigende keuzes of kruipt hij naar de index toe? Ook het afwijken van de stijl of steeds meer largecaps in plaats van smallcaps opnemen in de portefeuille kunnen alarmsignalen zijn. Met harde analyses is veel boven water te halen, maar in een gesprek met de manager testen wat er aan de hand is; dat is kunst en minder kunde."

U signaleert een enorm gebrek aan goede beheerde duurzame aandelen- en obligatiefondsen.

"Iedereen praat over duurzaam, maar er zijn maar als onze strenge selectiecriteria erop los worden gelaten, blijft er maar weinig over. Sommige passieve fondsen zijn duurzaam doordat zij bedrijven uitsluiten, die op de UN Global Compact-lijst staan. Dat vinden wij geen duurzaam beleggingsfonds, voor ons is duurzaamheid een integraal onderdeel van het beleggingsproces."

Integraal onderdeel van beleggingsproces of deel uitmakend van het DNA van de fondsenaanbieder?

"De duurzame fondsen die wij hebben geselecteerd, zijn bijna zonder uitzondering van fondshuizen met duurzame intenties. Duurzaam beleggen moet worden gefaciliteerd en dat kost best veel geld. Als een duurzaam beleggingsteam in een niet-duurzame club een paar jaar achterblijf dan kan het zijn dat afscheid van hen wordt genomen."