Indexbeleggen 40 jaar later

‘s Werelds eerste indexfonds voor particuliere beleggers werd 40 jaar geleden koeltjes ontvangen. De verkoop liep moeizaam en het door Vanguard gelanceerde fonds trok in eerste instantie maar 11,4 miljoen dollar aan. Het gebrek aan enthousiasme valt wel te begrijpen.

Vanguard introduceerde immers niet zomaar een nieuw fonds, maar een hele nieuwe manier van beleggen in een tijd waarin iedereen zich alleen bezighield met actief beleggen. Daar kwam nog bij dat indexbeleggen niet om outperformance draaide, maar om het minimaliseren van beleggingskosten.

Goed beschouwd, hangt er een prijskaartje aan minder breed gespreid beleggen; effecten aan- en verkopen kost immers geld en in sommige landen betaalt u hier ook nog belasting over. Bovendien betaalt u bij actief beheer natuurlijk ook voor het managen van de portefeuille en de aandelenresearch.

Verdubbeling inleg in Nederland

Bij indexbeleggen heeft u niet met deze kosten te maken, vandaar dat het een standaardaanpak is geworden van veel beleggers. Volgens onafhankelijk onderzoeksbureau Strategic Insight was indexbeleggen eind 2015 goed voor zo’n 34% van de Amerikaanse beleggingen – een ongelooflijke sprong van niets tot bijna drie-en-een half duizend miljard dollar in 40 jaar tijd. In Nederland gaat de AFM ervan uit dat passieve fondsen goed waren voor ongeveer 16% van het totale door particulieren belegde vermogen per 2014.

Dat komt neer op een verdubbeling ten opzichte van de 8% in 2011. De afgelopen 40 jaar heeft indexbeleggen niet stilgestaan. Zo zijn indices steeds meer de free float gaan weerspiegelen en niet zomaar het aantal uitstaande aandelen. Ook is beter vastgelegd hoe om te aan met kapitalisatiegrenzen voor largecaps, smallcaps en alles daartussenin, zodat bij het herwegen van indices het wisselen tussen deze categorieën soepeler verloopt.

Tenslotte is er gewerkt aan het vaststellen van duidelijke criteria voor groei- en waarde aandelen. Dit alles is goed geweest voor zowel indexaanbieders als voor beleggers. Indices zijn aantrekkelijker geworden en indexbeleggen lijkt nu meer op hoe u een oplettende langetermijnbelegger een goed gespreide portefeuille graag zou zien beheren.

Lagere kosten

Kosten blijven verlagen is voor de sector en ons als aanbieder een belangrijke doelstelling, omdat daardoor het nettorendement van een belegger verbetert. Sommige kosten, zoals provisies en beheerkosten, zijn afgenomen doordat het beheerde vermogen steeg, waarmee schaalvoordelen toenamen. Daarnaast hebben indexbeleggers te maken met impliciete kosten door de potentiële impact die transacties op de markt kunnen hebben.

Het ontwikkelen van strategieën en technieken om deze transactiekosten zoveel mogelijk te beperken, heeft tot goede resultaten geleid voor beleggers. De grootste verandering die indexbeleggen heeft gebracht is dat iedereen nu doordrongen is van het belang van kosten, getuige de gigantische flows richting indexfondsen. Doordat u nu met indexbeleggen op een goedkope manier marktrendementen kunt behalen, is de lat hoger komen te liggen.

Actieve beleggers moeten nu rendementen halen die hoger liggen dan de markt, na aftrek van kosten. Over de langere termijn is dit moeilijk gebleken. Op die manier zijn indexfondsen, ondanks de koele ontvangst in 1976, belangrijk gebleken voor zowel actieve als passieve beleggers: ze hebben immers een bijdrage geleverd aan het verlagen van de beleggingskosten voor iedereen.