De Fed heeft bijna geen speelruimte

De inflatie in de VS zal zakken naar 2% maar wellicht gebeurt dat langzamer en op een meer hobbelige manier dan eerder werd verwacht. Dat was wellicht het belangrijkste wat te lezen viel in de notulen van de rentevergadering van de Fed.

Tussen de regels door kunnen we een aantal dingen aflezen. In de eerste plaats dat de inflatie ruim 5 jaar nadat die rap is gestegen in de zomer van 2021, nog steeds alles behalve verslagen is. 

In de tweede plaats: in december gaven de leden van het rentecomité van de Fed aan dat ze verwachten dat de inflatie in 2028 in de VS naar 2% per jaar gezakt zal zijn. Als dezelfde lieden nu zeggen dat het langer kan duren, dan hebben we het al snel over het einde van dit decennium.

Hobbelige daling

Daarmee kunnen we inderdaad spreken van een inflatie-decennium: toekomstige economische historici zullen over dit decennium tot op zekere hoogte op dezelfde manier praten als wij nu doen over de jaren 70. 

En als de Fed het over een meer hobbelige manier van die daling van inflatie heeft, dan betekent dat voor onder meer beleggers dat ze ook de komende jaren rekening mee moeten houden dat de inflatie van tijd tot tijd kan versnellen en hen onaangenaam verrassen. 
Moet dit vooruitzicht ons verbazen? Nou, nee. 

Inflatie komt niet uit de lucht vallen en de oorzaak is ook nooit de oliemarkt of de vakbonden. Inflatie is het gevolg van beleid, van enerzijds de centrale banken en anderzijds de overheden. Er zijn drie redenen waarom we niet verbaasd hoeven te zijn dat de inflatie nog steeds niet verslagen is en nog jarenlang te hoog dreigt te blijven. 

Aan de onderkant

Een van de regionale centrale banken in de VS houdt een dashboard bij waarin aan de hand van een veelgebruikte stelregel (voor de liefhebbers: de Taylor-regel) te zien is hoe hoog de Fed-rente moet zijn om de inflatie in toom te houden.

Toen de inflatie begon te stijgen in 2021, lazen we op die dashboard dat de Fed-rente een 7 voor de komma moest hebben. De Fed is nooit in de buurt van dat niveau gekomen met zijn renteverhogingen. Het verbaast me dan ook dat de inflatie nog steeds niet verslagen is. Op de dashboard nu lees ik dat de rente, afhankelijk van de methode van berekenen, tussen de 3,9% en 5,7% zou moeten liggen. 

In werkelijkheid ligt de effectieve Fed-rente op 3,9%, de ondergrens van de genoemde range dus. Ofwel: de Fed-rente is eerder te laag dan te hoog op het moment!

Structurele inflatie

De tweede belangrijke factor in het geheel is de groei van de geldhoeveelheid, dé bron van structurele inflatie. In de VS neemt de geldhoeveelheid met tussen de 4 en 5% per jaar toe. Dat is aanmerkelijk minder dan we in de afgelopen jaren vaak gezien hebben maar is nog steeds eerder aan de te hoge kant dan te lage. 

Tot slot is er het begrotingsbeleid van de Amerikaanse overheid. Aanhoudend hoge begrotingstekorten jagen inflatie omhoog. Het jaarlijkse begrotingstekort is nu al zeer hoog en in de komende jaren lijkt dat nog hoger te worden. Invoerheffingen komen daar nog eens bij.

Onlangs is weer een onderzoek gepubliceerd die de eerdere onderzoeksresultaten bevestigede: invoerheffingen komen voor 90% op het bordje van de Amerikaanse importeurs en huishoudens, concludeerde de regionale centrale bank in New York. 

Omhoog niet omlaag

Zo bezien hoeven we dus niet verbaasd te zijn als de inflatie nog heel lang te hoog blijft. Beleggers moeten in hun strategie voor de komende jaren daar rekening mee houden en met die grote kans in het achterhoofd aan de aandelen- dan wel obligatieselectie beginnen. 

Tot slot: in de notulen kunnen we ook lezen dat sommige comitéleden stellen dat de Fed wellicht moet praten over de vraag of de rente niet omhóóg moet, in plaats van omlaag. Terugdenkend aan de eerdergenoemde dashboard, is dat volkomen logisch. 

Dit punt is nog een bewijs dat beleggers er meer vertrouwen op kunnen hebben dan de Fed het juiste beleid zal voeren dan de ECB: in de afgelopen jaren, toen de inflatie in de eurozone maar te hoog bleef, pleitte haast niemand van de bank voor renteverhogingen. Het verst dat de ECB wilde gaan, was dat ze bank de rente niet zal verlagen. 

Niet verlagen

In de VS kan een en ander de komende tijd voor aanhoudende spanningen zorgen. De Fed krijgt binnenkort een nieuwe voorzitter en de Amerikaanse president rekent erop dat onder zijn leiding de rente rap en fors gekortwiekt zal worden. 

Ik zie niet in hoe de bank, onder wiens leiding dan ook, de rente kan verlagen, laat staan fors. De enige manier waarop dat zou kunnen, zou zijn als de inflatie spectaculair daalt en/of de arbeidsmarkt en de economie in sneltreinvaart verslechteren.

Het eerste oogst zeer onwaarschijnlijk en als het tweede gebeurt – ook onwaarschijnlijk overigens – dan vraag ik me af of het Witte Huis zal juichen omdat de rente omlaag gaat.