Er is vooral een bubbel in bubbelvoorspellingen

Een zeepbel voorspellen is een van de moeilijkste dingen die er zijn. Vaak is het zo dat als er massaal over wordt gefilosofeerd dan is er (nog) geen. Dat geldt voor meer marktfenomenen. Zo werd er de afgelopen jaren bijna voortdurend gespeculeerd op renteverlagingen in de VS, zonder dat die er kwamen. Er was ook constant angst voor een Amerikaanse recessie, terwijl die in de realiteit ver weg bleef. 

Vermogensbeheerder en populair blogger Barry Ritholtz denkt dat de markt domweg niet in staat is bubbels in “real time” te voorspellen. Beleggers kunnen hoogstens de voorwaarden voor een zeepbel identificeren. Hij heeft daarom zelf in 2011 een checklist gemaakt van 14 indicatoren die in het verleden gezamenlijk op een zeepbel duidden.

Sommige staan nu weer in het rood, andere niet.

14 indicatoren

1. "Je zou kunnen zeggen dat een markt bubbelachtig duur is als de koerswinstverhoudingen boven het langetermijngemiddelde liggen. Dat is nu ook zo, maar het is nog niet zo erg als rond de eeuwwisseling en er zijn markten zoals Japan die helemaal niet zo duur zijn.
2. Als de rendementen jaren achtereen bovengemiddeld hoog zijn, kan dat een reden tot zorg zijn. De afgelopen 15 jaar waren de jaarlijkse rendementen in de VS ongeveer 16%. Dat is sinds de Tweede Wereldoorlog slechts twee keer meer geweest. De afgelopen twee jaar liepen de rendementen zelfs op tot boven de 25%. Daar staat tegenover dat de rendementen daarvoor, tijdens de crisisjaren 2007-2008, weer heel slecht waren. Hetzelfde geldt voor 2022.
3. Het is oppassen geblazen als markten worden gevoed met geleend geld. Dat was tijdens de kredietcrisis een gigantisch probleem. Maar nu valt het erg mee. 
4. Nieuwe financiële producten zoals crypto’s, private credit of andere alternatieve beleggingen kunnen een zeepbel veroorzaken. Maar veel nieuwe producten zijn er nu niet op de markt.
5. Als de kredietmarkt snel groeit, heb je een probleem. De kredietmarkt is nu krap maar niet extreem groot.
6. Als handelsvolumes pieken is dat zorgwekkend. Het gemiddelde dagelijkse handelsvolume op de beurs van New York bedraagt nu ongeveer 1,36 miljard aandelen. Dat is iets boven het historisch gemiddelde, maar niet belachelijk. Het handelsvolume op de Nasdaq, met zijn vele techaandelen,  ligt wel ruim boven het gemiddelde.
7. Soms zijn er perverse prikkels op de markt. Ook dat valt nu wel mee, hoewel de run op alternatieve beleggingen, nieuwe ETF’s en meme-aandelen wel weer aantrekt.
8. Rationeel gedrag levert niet veel op.
9. Onbedoelde beleidseffecten. Zijn er nauwelijks.
10. Extremen op de arbeidsmarkt. Het is waar dat de werkloosheid in bepaalde sectoren oploopt in de VS terwijl AI-ingenieurs ondertussen torenhoge salarissen verdienen.
11. Lage credit spreads zijn vaak een veeg teken omdat het aangeeft dat mensen risico's negeren. Dat is nu zeker van toepassing.
12. Van de andere kant zijn de kredieteisen in vergelijk tot voor de kredietcrisis nog steeds erg streng, zowel in de VS als Europa.
13. Het aantal faillissementen is laag, maar het stijgt wel in verschillende  sectoren zoals auto’s, creditcards, hypotheken en studieschulden.
14. Een ongewoon lage volatiliteit die niet snel reageert op extreme situaties is ook een teken aan de wand. Maar momenteel reageert de VIX nog altijd goed en dynamisch."

Conclusie

Er zijn met andere woorden zeker bubbelachtige indicatoren, maar ook weer niet extreem veel. Ritholtz vindt de huidige markt meer lijken op een bullmarkt in de laatste fase. 

Dat er steeds meer instanties zoals centrale banken en het IMF waarschuwen voor een zeepbel maakt op hem weinig indruk. Dat is immers eerder gebeurd. Je zou kunnen zeggen dat er een bubbel in bubbelvoorspellingen is. Denk alleen maar aan Alan Greenspan van de Fed, die in december 1996 waarschuwde voor irrational exuberance (overdreven optimisme).

Hij had daarin destijds geen ongelijk, maar het zou nog wel ruim drie jaar duren voordat de internetzeepbel barstte.

Barry Ritholtz