Hype-chasers lopen grote risico's

Jeffrey Ptak van Morningstar heeft een opmerkelijke relatie gevonden. Aandelen-ETF's die goede prestaties hebben geleverd en daardoor in de belangstelling komen van beleggers, hebben een goede kans in de jaren daarop zwaar tegen te vallen.

Het gaat vooral om fondsen met een specialisatie. Enkele voorbeelden van de laatste vijf jaar zijn ARK Autonomous Technology & Robotics, ARK Genomic Revolution, Global X Lithium, Hartford International en iShares Clean Energy.

Dat hoogrenderende ETF's veel aandacht trekken, is natuurlijk niet zo gek. Die fondsen verkopen zich nou eenmaal beter dan fondsen met een underperformance. Het probleem is alleen dat de hoge instroom kan zorgen voor overwaardering. Vooral bij ETF's met veel smallcap-holdings, bestaat dat gevaar.

568 hyperinstroomfondsen

Neem de schone energiebedrijven uit de iShares Clean Energy ETF. Die deden het fantastisch in 2020 en trokken veel geld aan. Dat geld stroomde naar relatief kleine fondsen die daardoor heel duur werden. Tot in 2021 een keerpunt werd bereikt en de koersen begonnen te dalen. Inmiddels staat de koers van deze ETF ongeveer 55% onder het hoogtepunt van destijds. 

Ptak heeft geprobeerd uit te vinden hoe vaak dit voorkomt. Hij heeft daarvoor Amerikaanse data voor ETF’s  bekeken tussen augustus 1998 en augustus 2025 met een minimum fondsvermogen van 500 miljoen dollar aan het begin en een minimale instroom van tenminste 1 miljard in een van de populaire jaren. Er waren maar liefs 568 fondsen die aan deze voorwaarden voldeden.

Voortschrijdend gemiddelde

Vervolgens heeft hij naar de voortschrijdende rendementen gekeken over 36 maanden en deze vergeleken met brede benchmarks zoals de S&P 500.

De conclusie is dat de 568 "hyperinstroomfondsen" hun brede benchmark in het begin bijna altijd overtroffen met grote marges. In de eerste periode tussen 2000 en 2009 duurde die outperformance langer dan de laatste jaren.

Dat heeft volgens Ptak te maken met het type fondsen. Tussen 2000 en 2009 waren het namelijk vooral valuefondsen die populair waren bij beleggers, waarbij de stijging nog redelijk geleidelijk ging. Sinds de kredietcrisis hebben de meer volatiele technologiefondsen het stokje overgenomen.

Beleggingsles

De les voor beleggers is volgens Ptak dat ze zich niet blind moeten staren op de resultaten van de laatste jaren. Rendementen uit het verleden bieden immers geen garantie voor de toekomst.

Op zich is er niks mis met beleggingen in fondsen die het goed hebben gedaan. Maar begrijp waarom dat zo is. Als het om een hype gaat in een sector met vrij kleine bedrijven, is er een gerede kans dat het om een luchtbel gaat.