Onafhankelijkheid Fed is belangrijker dan rentekoers

De zon schijnt vandaag volop en de temperatuur bereikt 30 graden. Nee, ik ben niet van vak veranderd en is geen weersvoorspelling voor Nederland. Het betreft hier de weersverwachtingen voor vandaag in het stadje Jackson, in de Amerikaanse staat Wyoming.

Eén keer per jaar kan het stadje rekenen op belangstelling van miljoenen; economen, beurshandelaren,  analisten en beleggers, omdat de jaarlijkse retraite van de Fed hier plaats vindt. Op de eerste dag spreekt, traditiegetrouw, de voorzitter van de Fed. Jerome Powell.

En zoals altijd zoeken beleggers dan naar hints over het rentebeleid van de bank. Dit jaar in het bijzonder omdat de Fed op een kruispunt staat. Welke weg slaat de bank in op 16 en 17 september, wanneer het rentecomité vergadert?

Nog meer verdeeldheid

Over die vraag hopen de financiële markten later vandaag (Powell spreekt om 16:00 Nederlandse tijd) meer duidelijkheid te krijgen. Vorige keer dat het comité beraadslaagde, besloot het de rente onveranderd te houden, maar van eensgezindheid was geen sprake.

Twee leden stemden tegen. Zo’n monetaire muiterij was er voor het laatst ruim 30 jaar geleden. Sindsdien is gebleken dat de Amerikaanse banenmarkt aanmerkelijk minder goed draait dan eerder werd geschetst.

Daarnaast is de inflatie in juli, op jaarbasis, niet versneld tegenover die in juni. Afgaand op de notulen van de laatste vergadering en gezien naar een aantal opmerkingen van comitéleden sindsdien, zou het niet verbazen als die monetaire muiterij grotere vormen aanneemt.

Al vier stemmen

Zo heeft de president van de regionale centrale bank in Boston aangegeven dat als het eerstvolgende banenrapport weer tegenvalt, de rente omlaag moet in september. Tegen die tijd is misschien ook de vervanger van het recent opgestapte comitélid goedgekeurd door de Senaat en die zal ook mee kunnen stemmen, wat al minstens 4 stemmen voor een renteverlaging zou betekenen.

In de notulen van de laatste vergadering is te lezen dat er meer dan 2 comitéleden waren die aangaven dat de bank niet hoeft te wachten totdat er meer helderheid is over gevolgen van heffingen om rentebeleid te wijzigen.

Daarnaast waren er ook meer dan 2 leden die aangaven dat áls hogere heffingen inflatie aanjagen, dat zeer waarschijnlijk een eenmalig effect zal zijn. Dat zijn allemaal zaken die erop wijzen dat een significant deel van het rentecomité in juli al wel iets voelde voor een renteverlaging.

Vertragende groei

De inflatie- en banencijfers sindsdien zullen dat gevoel verder hebben versterkt. Dat is de achtergrond waartegen Powell vandaag zal spreken. Hij heeft dus te maken met een muiterij in zijn rentecomité, terwijl er steeds meer tekenen komen dat de economie vertraagt.

Het zou mij niet verbazen als Powell zich wat softer opstelt dan in het verleden, dus dat hij zich niet zal ingraven in het de rente moet niet omlaag-kamp. Als hij dan die strijd verliest, zullen financiële markten concluderen dat hij niet meer relevant is en komende maanden niet alleen naar hem luisteren.

Hij zal dus proberen om zichzelf zo te positioneren dat welk besluit dan ook wordt genomen in en na september, dat niet gezien kan worden als zijn persoonlijke nederlaag. Dat gezegd hebbende: de komende maanden zullen wel bepalen hoe hij in de monetaire geschiedenisboeken van de VS zal komen te staan.

Onafhankelijke banken

Powell is fan van Paul Volcker, de meest onafhankelijke centrale bankier die Amerika had. Het zou daarom niet verbazen als hij in zijn toespraak vandaag geen duidelijke hints geeft over rentebeleid in de rest van dit jaar, en als hij nog eens het belang van onafhankelijke centrale banken onderstreept.

En het voor een substantieel deel zal hebben over het thema van de conferentie van dit jaar, namelijk arbeidsmarkten in transitie en demografie en invloed op de productiviteit.

Dat geeft hem de kans een verhaal over middellange en lange termijn te houden, over structurele veranderingen en mogelijke gevolgen daarvan. Als hij daar ook een scheutje Volcker-achtige uitspraken en denklijnen in weet te fietsen, dan zal het met zijn plek in de monetaire geschiedenis wel goed komen.