Wanneer de kanonnen bulderen

"Constantinopel leek onneembaar. Eeuwenlang trotseerde de stad belegeringen dankzij haar imposante muren, slimme ligging en rijkdom. Maar in 1453 viel de stad alsnog. Niet omdat Constantinopel plotseling zwakker was geworden, maar omdat ze zich onvoldoende had voorbereid op een veranderend strijdtoneel.

De Ottomaanse belegeraars brachten iets mee wat de eeuwenoude verdediging volledig onderuit haalde: kanonnen. Met dat nieuwe wapen werd het ooit zo trotse Byzantium in enkele weken van de kaart geveegd.

Beleggers zijn vandaag de dag soms net als Constantinopel: overtuigd van de robuustheid van hun portefeuille, gesteund door vijftien jaar van onverslaanbare aandelenrendementen. De indices gingen omhoog, tech groeide als kool. Maar markten veranderen. En soms gebeurt dat abrupt.

Thomas van Galen

Verenigde Staten bombarderen Iran

De Verenigde Staten voerden afgelopen weekend samen met Israël luchtaanvallen uit op Iraanse nucleaire installaties. Het was de zwaarste westerse militaire actie tegen Iran in decennia. De afgelopen dagen dreigde Teheran met vergelding, inclusief het mogelijk sluiten van de Straat van Hormuz – een cruciale energieroute voor de wereldwijde oliemarkt.

En toch: de markten bleven opvallend rustig. De olieprijs steeg tijdelijk, maar kalmeerde weer. Aandelen noteerden slechts licht lager. De eerste indruk: een geopolitiek incident zonder onmiddellijke economische consequenties. Maar wie beter kijkt, ziet dat het verhaal groter is.

Geopolitiek is terug

Al het hele jaar lopen geopolitieke spanningen op. De situatie in het Midden-Oosten is slechts één voorbeeld. Ook de voortdurende spanningen tussen China en Taiwan, de Russische oorlog in Oekraïne en de electorale onzekerheid in de Verenigde Staten wijzen allemaal op een wereld waarin geopolitiek opnieuw een structurele rol speelt in economische besluitvorming.

Voor beleggers is dat een ongemakkelijke constatering. De afgelopen vijftien jaar waren vooral macro-monetair gedreven: lage rente, ruim beleid, groei van tech. In zo’n wereld volstond een klassieke portefeuille van aandelen en obligaties vaak prima. Maar als geopolitiek weer een factor wordt, veranderen de spelregels.

Alleen aandelen en obligaties zijn niet genoeg

Wie belegt met het verleden als gids, loopt het risico verrast te worden. Want aandelenmarkten zijn kwetsbaar bij geopolitieke escalaties en inflatiegolven. Obligaties bieden aandelenbeleggers geen diversificatie tegen inflatiegolven of geopolitieke risico’s. In zo’n wereld moet een portefeuille meer aankunnen dan economische cycli alleen.

"Wie belegt met het verleden als gids, loopt het risico verrast te worden"

Een robuuste portefeuille houdt daar rekening mee. Niet met ingewikkelde modellen of tactische trucs, maar door strategisch te verbreden naar beleggingen die zich historisch bewezen hebben in onrustige tijden. Denk aan goud, energie en andere grondstoffen. Juist deze segmenten blijken in periodes van geopolitieke stress én inflatiedruk relatief veerkrachtig. Ze zijn niet immuun, maar bieden een tegenwicht waar traditionele beleggingen tekortschieten.

Bouwen aan veerkracht

De val van Constantinopel leert ons dat sterke muren niet genoeg zijn als je ze bouwt voor het vorige gevecht. Beleggers doen er goed aan hetzelfde principe te volgen. Wie alleen vertrouwt op de formules die werkten in bijvoorbeeld de jaren tien, kan voor verrassingen komen te staan. Zeker nu geopolitieke onzekerheden zich opstapelen als stapstenen naar een structureel veranderende wereldorde. De Amerikaanse aanval op Iran was misschien een waarschuwingsschot. Het raakte de markten niet diep – nog niet.

"Wie zijn kapitaal wil beschermen én laten groeien in een wereld die politiek onstuimiger wordt, doet er goed aan het fundament te verbreden"

Maar net als bij een belegering geldt: het echte gevaar zit vaak in de aanloop, niet in de eerste klap. Een robuuste portefeuille anticipeert daarop. Niet uit angst, maar uit realisme. Wie zijn kapitaal wil beschermen én laten groeien in een wereld die politiek onstuimiger wordt, doet er goed aan het fundament te verbreden. Naar goud, naar energie, naar reële assets. Naar activa die zich al eerder bewezen toen het economische strijdtoneel veranderde.

Want beleggen is geen sprintwedstrijd. Het is een belegering. En dan kun je maar beter zorgen dat je muren stevig zijn – en dat je voorraadkasten gevuld zijn met méér dan aandelen en obligaties."