Is er nog toekomst voor de defensieve consumentensector?

De aandelenkoersen van verschillende bekende bedrijven in de voedingsmiddelen- en dranken industrie bereikten afgelopen week een 5-jaars dieptepunt. Dit terwijl MSCI ACWI in euro met 80% gestegen is over de afgelopen 5 jaar. De sector van alledaagse consumentengoederen is over dezelfde periode zo’n 50% achtergebleven bij de MSCI ACWI. Het gewicht van de sector in de wereldindex is als gevolg hiervan tegenwoordig kleiner dan 6% waardoor de bedrijven in de sector steeds minder relevant worden op de beurs. Wat verklaart deze teloorgang en komt het nog goed? 

Siegfried Kok

Consument kiest voor gezond

Één van de redenen is een steeds grotere focus op gezondheidsrisico’s. Dat is een goede 10 jaar geleden begonnen met tabak dat vanwege het verslavende karakter en de bewezen risico’s op het krijgen van kanker door veel beleggers in de ban werd gedaan.

Vervolgens kwam er steeds meer focus op gezonder eten met minder suikers. De frisdrankfabrikanten innoveerde met light-sugar varianten van hun drankjes om de consumptie op peil te houden. Minder en gezonder eten en drinken is een trend die zich de afgelopen jaren lijkt te versnellen.

Gezondheidsrisico’s zijn de drankensector ook niet onbekend. Daar kwam echter eerder deze maand nog een gezondheidsstudie bovenop waaruit blijkt dat met het drinken van alcohol de kans op het krijgen van kanker vergroot wordt. Er waren zelfs voorstellen om een verplicht waarschuwingssignaal  op de verpakking te zetten. Beleggers konden dit nieuws niet waarderen waardoor drankaandelen  flink dalen.

Dit leidt  tot een lagere consumptie van alcohol. Door gezondheidsbewustzijn stopt men soms in het geheel met drinken van alcohol. Vaker besluit men minder maar ‘beter’ te drinken. De drank moet dan van goede kwaliteit zijn of een speciale uitgave. Hier is sprake van ‘premiumization’. Deze trend is al een aantal jaar aan de gang en zet bijvoorbeeld de ‘normale’ biermarkt onder druk. Soms leidt dit tot groei in andere aanverwante categorieën, in dit geval de no- en low-alcohol biertjes. Deze segmenten groeien verreweg het snelste in de Westerse wereld.

Ook de voedingsmiddelenfabrikanten hadden last van tegenwind. Een toenemende focus op duurzaamheid, waardoor per saldo er minder of anders gegeten werd.

Opkomende markten werken ook niet mee

Een andere belangrijk factor die de afgelopen jaren meespeelde, is dat de opkomende markten als groeimotor begonnen te haperen. Het ontstaan van een grote middenklasse in opkomende markten leidde historisch tot hoge groei voor veel bedrijven in de consumentensector. De laatste jaren is de groei echter flink afgenomen, deels economisch, maar ook door meer lokale concurrentie.

Van premium naar huismerk

Als klap op de vuurpijl heeft de aanhoudende inflatie de consument nog verder bewogen de huismerken van supermarkten in het boodschappenmandje te stoppen. Veel bedrijven hebben namelijk de prijzen (en/of kleinere portiegroottes) flink opgevoerd om de inflatie tijdens de pandemie te compenseren en ze worden nu geconfronteerd met volumeklappen omdat de vraag van consumenten is afgenomen, mede gezien budgettaire beperkingen.

Het gevolg is dat marges over een breed front onder druk zijn gekomen waarbij ook de winstgroei een aantal keer naar beneden bij is gesteld.

Tarieven Trump doen pijn

Daarnaast zijn met name dranken bedrijven met exposure naar de VS ook nog eens kwetsbaar voor potentiële importtarieven van Trump. Tequila, whisky en cognac worden veelal geïmporteerd en niet lokaal geproduceerd.

Afsklankmedicijnen verlagen ook voedingsuitgaven

Ten slotte spelen ook nog de medicijnen tegen overgewicht mee. De huidige (GLP-1) medicijnen die voor 80 miljoen Amerikanen die aan obesitas lijden een uitkomst bieden, hebben ook gevolgen voor de basisconsumptie. Verschillende studies laten zien dat huishoudens met ten minste één GLP-1-gebruiker de uitgaven aan boodschappen flink verlagen nadat ze met de medicijnen begonnen zijn. Vooral calorierijke, verwerkte producten, zoals hartige snacks, worden minder gekocht. Daarentegen zien we wel een stijging in aankopen die rijk zijn aan voedingsstoffen, zoals yoghurt en verse producten. De medicijnen hebben ook nog eens als gevolg dat de behoefte tot alcoholconsumptie daalt.

Ofwel, de sector heeft dus enerzijds last van tijdelijke (meer cyclische) ontwikkelingen, maar er zijn dus ook duidelijk structurele negatieve effecten aan te wijzen die hebben geleid tot slechte performance op de beurs van voedings- en drankbedrijven.

Kansen?

De waardering van de sector is fors naar beneden gekomen, waardoor het lijkt dat er al veel negatief nieuws in de verwachtingen is verdisconteerd. Toch zijn er ook aantal segmenten binnen de sector die juist kunnen profiteren van bovenstaande ontwikkelingen. Een groter gezondheidsbewustzijn en het doen aan krachttraining kan resulteren in een hogere vraag naar groente, fruit en producten die rijk zijn aan proteïnen.

Cyclisch kan het weer ook wat opklaren. Wanneer de inflatie op een lager niveau blijft en wanneer kapitaalmarktrentes dalen, zal ook de bestedingsruimte voor veel consumenten toenemen. Hierdoor zullen de mandjes weer met meer boodschappen kunnen worden gevuld.

Een herstel van de consumentenbestedingen in combinatie met een lage waardering van veel bedrijven zou het sentiment weleens kunnen doen omslaan. De hoge waarderingen uit het verleden zien we vermoedelijk niet zo snel meer terug, aangezien een aantal negatieve trends toch meer structureel van aard zijn.