No more heroes anymore

Toen Bill Gross op zomaar een nazomervrijdag opstapte als boegbeeld van obligatiepowerhouse Pimco, stortte de koers van DAX-zwaargewicht Allianz – de moeder van Pimco – met 9% in. De koers van Janus, het fondsenhuis waar Gross naar overstapte, steeg met 35% en Gross kreeg het zelfs voor elkaar om de complete Amerikaanse obligatiemarkt héél even te laten dippen. Dat is nog eens een exit.

Of je nu fan bent van Gross of het maar een overschatte ijdeltuit vindt, je moet ’m nageven dat hij impact heeft. Wat ons brengt op de huiskamervraag: welke andere fondsmanager van dit moment kan dat kunstje nadoen? Of, anders gezegd: is Bill Gross de laatste van de Grote Fondsbeleggers? Fondsmanagers die in naam en reputatie groter zijn dan het huis waar ze voor werken. Die zelf een merknaam zijn geworden en alleen op basis daarvan al miljoenen inflow – of outflow, zoals Gross nu – genereren.

Nog niet zo heel lang geleden kon je zo een rijtje opnoemen, maar anno 2014 zijn ze inmiddels allemaal gestopt (Peter Lynch, Anthony Bolton) of van hun voetstuk gevallen (Bill Miller). Warren Buffett? Ja, die is er uiteraard nog steeds, maar hij runt een investeringsmaatschappij, geen beleggingsfonds. Aan Grote Gevreesde Investeerders geen gebrek: Carl Icahn, Bill Ackman, George Soros, maar in de minder flamboyante wereld der beleggingsfondsen laat niemand de markten meer sidderen.

In Nederland hebben de laatsten der fondsgrootheden, Rolf Stout en Jaap van Duijn, jaren geleden hun koersenschermen aan de wilgen gehangen. Wie zijn er voor in de plaats gekomen? Alleen Corné van Zeijl van Actiam kan bogen op herkenbaarheid onder beleggers – hoewel vooral als beurscommentator en minder als grote belegger. Internationaal is Mark Mobius de enige naam die me te binnen schiet waar nog echt goeroestatus aan kleeft. Op zijn deelmarkt – emerging markets – steekt Mobius, klein als hij is, boven alles en iedereen uit. In status dan, niet per se in prestaties. Op een deelmarkt. Maar vooruit, Mobius dan. En verder? Verder niets.

Terwijl hersenloze indextrackers bezit nemen van de beleggingsmarkt lijkt de fondsenmarkt ook steeds meer te kiezen voor onderlinge uitwisselbaarheid. Alsof de sector zelf eigenlijk ook niet meer gelooft dat er zoiets bestaat als een topbelegger. En daardoor laat de actieve fondsindustrie zijn belangrijkste wapen onbenut: een man of vrouw met een visie en een verhaal. Een verhaal waar je in gelooft (of wil geloven), zelfs in de wetenschap dat een indextracker misschien wel hetzelfde resultaat oplevert.

Gross versloeg de markt al geruime tijd niet meer. Maar beleggers verlieten Pimco pas toen hij wegging. Ze belegden niet in Pimco, maar in het verhaal dat Gross vertelde. Aan die verhalenvertellers, met ego’s groter dan hun portefeuille, ontbreekt het nu volledig. Pijnlijk, want als de actieve fondsindustrie ergens dringend behoefte aan heeft, dan zijn het superhelden. Nu meer dan ooit.